|
Sükuta ithaf Natiq Məmmədliyə S u s q u n l u q uzansa bir ki, hər şey yaxşıdı, ən azı bir neçə yalandan qurtulmaq imkan qazandın, kim bilir, bəlkə də artıq qurtuldun, amma söz ilə doldunsa - səs ilə, deməli alın yazında zamanı gələndə zəngli saattək çalınmaq var imiş, çalındın; eləysə sən yazan yazıya nə hacət, eləcə qalx! dur! və duyur hamıya onu ki, hər kəs yalnız sonra öz ardı - - öz adı-kölgəsi-övladı deməkmiş; və duyur onu ki, hər bir kəs ən əvvəl qırışmış döşəkağında ətrini, şəklini unutmuş ütüsüz bədəndi, içində - ruh! ruh! Çölündə əşyalar. S u s q u n l u q uzansa sakit ol, darılma, eləcə toxun sən əlinin altında ən adi əşyaya, saata - (tıq!tıq!), yəni özünə anlat və duyur ki, hələ də sağsan, dirisən; sonra da biləyin saatın gümüşü qolluğu boyunca soyuğu hiss etsin; diksin;qandalsız yaşanan hər günçün ömrü verənə "sağ ol" de; şalvarı, köynəyi əyninə keçirdib boşluğu özünlə doldur - - addım at: özündən özünə, özündən özünə, bir-iki, bir-iki. Hər kəs daha çox əynidir - əşya... Güzgüdə yalnız gözlərin həminki eynəyin dalında ; eynəyi çıxartsan fırlanar ətrafın, fırlanar aləm, fırlanar əşyalar, fırlanar, qaralar. Əşyalar adından özgə söz tanımaz, dedirtməz adama və susar həmişə. Uzansa s u s q u n l u q dərd etmə özünə, suyu aç və dinlə səsini sən suyun... Belə Dolu və sallaq baldıra zillənmiş erkək nəzəri. Gilavar. Mədain. Şəhərin mərkəzi. Xəqani küçəsi. Maşınlar və təzək qoxusu. *** Şəhvətli baxışlar küləkli gündə zərif və istəkli sifətə sancılır, sarışın saçları dağıdır ilıq meh, ətri də, səmti də çəkir, çağırır. Sapsarı xəzəllər yengətək oynayır. Giləvar dənizə qovur "ah-ofu". Bulvarda "Vulgaris" səhnəyə qoyulur, ətrafa yayılır təzək qoxusu. Ölçü* Köhnə binaların fasadı qara, arxası eybəcər, içi sökükdü. Tək adam yoxluğa ən yaxın ölçü, ən yaxın ülgüdü təklik çoxluğa... Günah* Uşaq daş tullayır atası kimi, daşsa özü kimi dəyir hədəfə. Uşaq özü kimi göz yaşı tökür, yerə daş tək dəyir yaralı sərçə U.X.Odenə* Köhnə dəyirmanın sən səyyah kimi yanından hər gün ötüb gülürsən, "nə gözəldi" deyirsən. Çirkli üz, köhnə bina göydələnlər içindən sənə anladır ki, sən, o özü və bu çəmən nə vaxtsa olmayacaq. Hələlik o ağ maya cüt hörküclə, qürurla yenə təkdi səhrada. Ərəbi və xanımı yola salıbdı çoxdan, səhraların ilğımı ona tanışdı çoxdan... (*Ulduzlanmış şerlər rusca yazılıb və müəllifin özü tərəfindən tərcümə edilib) Rafiq Həşimova Arabir heç baxma getdiyin yollara, yəni ki diqqətsiz yürü sən; yəni ki görmə-görməz ol - yəni ki elə bil ölüsən; yəni ki ruhunla bax bir az; özünə fərqli şey təklif et, gözünə; yəni ki bağrın çatlayar bənzəsə gün günə, yollar yollara bənzəsə, həminki tanışlar gülərsə üzünə; unut sən hər şeyi, yadlaşsın, yad olsun qoy hər şey yəni ki; nə övlad, nə vətən, nə bu ev, nə də bu kəlmələr səninki əslində; düzünə qalsa, yeni və yad olan hər kəsçün yalnız ilk dəfə yenidi, bir dəfə; arabir, yəni ki bir dəfə özünə göz də vur güzgüdə kədərlə, dil çıxart; söylə ki bunları bilirsən, isterik ədayla axırda çıx get; yəni ki körpə tək addımla; yalnız ilk addım yerişdi, sevgili yürüşdü həyata; yəni ki qalanı vərdişdi; olsun ki elə bu küçə də qonşu küçəyə yalnız bir dəfə kəsişib, bir dəfə - qalanı dönməyin işidi; elə bu şəhər də şəhərmiş nə vaxtsa, - indiki yalnız qaçhaqaç, tünlük, eləcə görnüşdü, yəni ki təsvir. Təsvir edərlər yad yeri ancaq, tanış yerlərdə yaşamaq lazımdı. *** Çıxışın şüşəli qapısı birbaşa küçəyə açılır, səkiyə. Arxada şəhərin od tutub yanan, saralmış bənizi - reklamlar. Selsiylə ölçülmür burda hərarət, sanki cəhənnəm öncədən qoyulur səhnəyə. Qarşısına ilk çıxan və səni ötürən yenə də şüşədə əksindi, özünsən: Sağ ol... hələlik... əlvida... kim bilir... Özünü görməmək adamın ilkin, həm də daimi nəsibi, onun da bir adı sonda yenə də özünü görməmək - gözdən itməkdi... Nə qədər gözdən itməyib siz onu dinləyin, o çox şey söyləyə bilərdi, tutalım onu ki, irəli gedənlər daraldar üfiqi; ya da ki - gündoğan günboğan deməkdi, qürubda nə fərqi... O tini burulur, az qalıb, bax! bax! itəcək gözdən, sonrası dalandı.Dalandı üfüqi gizlədən göydələn, şaquli dalandı. Yalandı desələr səhər var, tələsmə; əksinə tələs sən,qaç onun ardınca ,səslən,səslən!... Əlisəmid Kürə "Слезу из будущего принесу вставлю её в колечко..." Иосиф Бродский Üzüyünün qaşına göz yaşı qoy, gildir-gildir ağlamazmı girdələr? Yer girdədi, gəzərgidi, bəzirgan sübhə yetən yolçu şehdə dincələr... *** Süngü olmaz dağın beli dik olar, yüngül olmaz karvan belə yük olar, biri yoğun, biri şahid - bir əl beş, dördü əlbir, beli üzük tək olar. Səlim Babullaoğlu |
